مقدمه
شهرستان ري محدوده اي است با مساحت 2293 كيلومتر مربع در ضلع جنوب كلان شهر
تهران كه حدود اربعه آن از شمال به تهران از جنوب به استان قم از شرق به شهرستانهاي
پاكدشت و ورامين از غرب به شهرستانهاي اسلامشهر ، رباط كريم و استان مركزي است .
اين شهرستان از نظر تقسيمات كشوري داراي 3 بخش « فشافويه – كهريزك – مركزي » و 6
دهستان و 130 روستاي داراي سكنه است جمعيت شهرستان بر اساس آخرين آمار بالغ بر
859684 نفر است كه 7/75% جمعيت شهري و 3/24% مابقي روستايي مي باشد ، نرخ رشد جمعيت
شهرستان بين سالهاي 75 الي 81 ناشي از مهاجرت 8/7% بوده است .
تراكم نسبي جمعيت شهرستان 243 نفر در كيلومتر و بعد خانوار 17/4 نفر مي باشد ،
براساس شواهد تاريخي قدمت ري هم پاي ظهور تمدن ايران باستان به 8000 سال قبل بر مي
گردد و طي 3 دوره تاريخي پايتخت ايران باستان بوده است.وجود 53 اثر باستاني
بيانگر ميراث با ارزش فرهنگي اين شهرستان است از جمله برج وباروي ري شهر باستاني
مأمورين ، برج طغرل ، آتشكده تپه ميل ، قلعه دير و ... وجود بقاع متبركه حضرت
عبدالعظيم حسني «ع» و امامزادگان مجاور و مقابر عالمان و مشاهير دين علم ادب همچون
محمدبن زكرياي رازي ، شيخ صدوق ، شيخ ابوالفتح رازي ، امام خميني «ره» و ... كه
نشان از جايگاه والاي تاريخي ري دارد .
اراضي شهرستان از نظر ناهمواري به دو بخش نيمه كوهستاني و دشت تقسيم مي گردد .
كل اراضي قابل كشت شهرستان 000/70 هكتار مي باشد كه بدليل كمبود منابع آب كشاورزي
سالانه تنها 36000 هكتار آن زير كشت انواع محصولات كشاورزي قرار مي گيرد .
كل مساحت اراضي شهرستان بالغ بر229300 هكتار است كه اراضي ملي آن 000/160 هكتار
ومراتع موجود از نوع فقير «درجه 2و3 » ميباشد.بنا بر اين 5/69% اراضي شهرستان ملي
و 5/30% آن نيز اراضي كشاورزي است كه از اين مقدار 15% آن به دليل كم آبي و زه
گرفتگي قابل كشت نيست .
باتوجه به بافت وكيفيت خاك و وجود منابع آبي محدود ، كشاورزي شهرستان در بخشهاي
مركزي و كهريزك متمركز گرديده بخش عمده اي از اراضي مستعد كشاورزي بخش فشافويه پس
از احداث سد و خشك شدن رودخانه كرج از حيص انتقاع خارج گرديده است.
شهرستان ري در مسير 5 رودخانه مهم استان تهران « رودخانه هاي كرج ، كن ، شور ،
جاجرود ، سرخه حصار » وتعداد زيادي از مسيلها و كانالهاي فاضلاب خروجي كلان شهر
تهران واقع گرديده اسـت. كـه مهمـتريـن خروجي هاي فاضلاب تهران واقع درشهرستان
عبارت از نهرفيروزآباد – سرخه حصار – باروت كوبي – بهمنيار و خروجي سوم كه جمع آوري
آبهاي سطحي شهر تهران را باظرفيت كلي 24مترمكعب درثانيه كه بالغ بر750ميليون
مترمكعب در سال است را در خود جاي داده است .
شهرستان ري در مبداء ورودي وخروجي 3 بزرگراه اصلي كشور شامل بزرگراه امام رضا«ع»
بزرگراه قم – بزرگراه ساوه واقع گرديده و سالانه شاهد تردد 64 ميليون وپانصدهزار
وسيله نقليه مي باشد ، همچنين در بخش حمل و نقل ريلي با توجه به قرار گرفتن در
دروازه ورودي وخروجي خطوط آهن جنوب و شمال كشور وخط كمربندي بين آنها نقش عمده اي
ايفاد مي نمايد .
تنها پالايشگاه نفت خام استان تهران كه تأمين كننده بخش عمده اي از سوخت مصرفي
استان است در اين شهرستان واقع شده و اين پالايشگاه نقش تعيين كننده در صادرات نفت
كشورهاي آسياي ميانه بعنوان واسطه ايفا مي نمايد .
قابليتهای
شهرستان ری
1) بخش خدمات
- برخورداري از بزرگترين فرودگاه بين المللي كشور با
5 ترمينال به ظرفيت نهايي خدمات رساني و كالا و مسافر
به ميران 30 ميليون نفر در سال ( پس از تكميل طرح )
- برخورداري از بزرگترين پايانه حمل و نقل كالا در
خاور ميانه در زميني به وسعت 300 هكتاركه درحال احداث
ميباشد.
- عبور خط آهن اصلي جنوب و شرق كشور و كمر بندي
مواصلاتي بين شمال و جنوب و شرق كشور و جاده هاي
ترانزيتي بيش از 64 ميليون مسافر از طريق آنها انجام
مي پذيرد. ( در طول سال )
- وجود خط آهن شهري مترو با 6 ايستگاه در مركز
شهرستان و بخشهاي تابعه.
- برخورداري از 21/25% راههاي اصلي استان و 9/79%
راههاي روستايي استان.
- تراكم راه در استان 9/3 كيلومتر براي يكصد كيلومتر
در صورتيكه در شهرستان 8/9 كيلومتر در يكصد كيلومتر مي
باشدكه اين ميزان در كشور 4/9 كيلومتر در يكصد كيلومتر
مي باشد.
- برخورداري از 2 مجمع امور صنفي با 58 اتحاديه و
مجموعاَ 14000 واحد صنفي و ظرفيت بالا در امر بازرگاني
خارجي به واسطه حضور بيش از 500 نفر صادر كننده اراي
كارت بازرگاني.
- وجود اماكن متبركه و امامزادگان و 153 اثر تاريخي
با جذب بيش از 5 ميليون نفر زائر و گردشگر ( در طول
سال)
- برگزاري 17 مناسبت ملي وكشوري در مركز شهرستان در
طول سال و حضور شخصيتهاي كشوري وجهاني در منطقه.
- طراحي شهر آفتاب به مساحت 30 هزار هكتار به عنوان
بزرگترين مركز فرهنگي ،سياحتي و زيارتي كشور.
- استقرار بزرگترين انبارهاي كشور در بخش مواد سوختي
كه توليد روزانه آن ، بنزين 6/8 ميليون ليتر ، نفت
سفيد 4/6 ميليون ليتر نقت گاز ( گازوئيل ) 10/8 ميليون
ليتر و نفت كوره 11/8 ميليون ليتر مي باشد.
- كسب در آمد مالياتي با توجه به فعاليت عمده مناطق
صنعتي و تجاري در شهرستان به ميزان 450 ميليارد ريال
معادل در آمد پنجمين استان كشور بوده است.
- 57% اشتغال در بخش خدمات وجود دارد.
- برخورداري از دو بيمارستان فيروزآبادي و هفتم تير
مجموعاً داراي 760 تخت كه 540 تخت آن فعال مي باشد
36مركز بهداشتي و درماني شهري و 19 مركز بهداشتي و
درماني روستايي و 28 خانه بهداشت فعاليت دارد.
2) بخش صنعت
- برخورداري شهرستان از 3000 واحد صنعتي بزرگ و
متوسط و 20هزار واحد صنعتي كوچك و صنفي در قالب 3 شهرك
صنعتي و 5 مجتمع صنعتي با اختصاص 31% اشتغال آن در
شهرستان كه 250 واحدصنعتي روستايي نيز وجود دارد.
- استقرار صنايع حياتي و حساس از قبيل پالايشگاه
تهران - سيمان تهران - نفت بهران - سايپا ديزل - روغن
مارگارين كاغذ سازي كهريزك – ايران ترانسفو.
3) بخش كشاورزي و
دامپروري و …
- برخورداري شهرستان از 36 هزار هكتار اراضي زارعي
درجه يك و توليد بيش از 682 هزار تن انواع محصولات
كشاورزي شامل بيش از 60 هزار تن گندم - 30 هزار تن جو
- 315000 تن ذرت علوفه اي و 41800 تن يونجه خشك و
مابقي از ساير محصولات سبزي و صيفي جات ، پنبه ،
آفتابگردان و باغ ميوه.
- وجود 960 واحد دامپروري با ظرفيت 75 هزار رأس گاو
و گوساله - گوسفند و بز 200 هزار رأس.
- وجود 7 واحد كشتارگاه طيور و 13 واحد كشتارگاه
دام.
- توليد سالانه 120 هزار تن شير – 8 هزار تن گوشت
قرمز و 5/8 هزار تن گوشت سفيد و 30 هزار تن تخم مرغ.
- مساحت مراتع موجود بيش از 160 هزار هكتار كه 90
هزار هكتار آن داراي سند مي باشد و ظرفيت مراتع 39
هزار رأس دام مي باشد.
- تعداد چاههاي عميق و نيمه عميق 724 حلقه و قنوات
داير 45 رشته مي باشد و يك چشمه ( چشمه علي ) وجود
دارد.
محدوديتهای
شهرستان ری
- فقدان طرح آمايش سرزمين كه درنتيجه سمت و سوي
توسعه شهرستان و چگونگي آن را با موانع جدي روبرو كرده
است.
- محدوديت ومشكلات مربوط به ساختار شهرستان از قبيل
وجود 19 اداره كل و مديريت دولتي -تعدد دستگاههاي
اجرايي و عدم انظباق خدمات آنان با تقسيمات كشوري.
- محدوديت در منابع مالي و اعتباري دولتي شهرستان به
گونه اي كه سرجمع اعتبارات شهرستاني در سال گذشته
مجموعاً 54 ميليارد ريال بوده در صورتيكه كسب در آمد
مالياتي در اين شهرستان بيش از 450 ميليارد ريال بوده
است.
- محدوديت در فضاي آموزشي عليرغم اختصاص 25% از
سرجمع اعتبارات شهرستان در حال حاضر تراكم دانش آموز
در كلاس داير در كشور و استان به ترتيب 33 و 27 و اين
عدد در شهرستان 39 نفر مي باشد و از طرفي اختصاص
اعتبارات در سطح كشور نيز 18% مي باشد.
- محدوديت شديد در امكانات ورزشي به گونه اي كه
سرانه فضاي ورزشي در اين شهرستان 47 سانتي متر مربع
ميباشد در صورتيكه در استان 57 ودر كشور 150 سانتي متر
مربع مي باشد.
- آلودگي شديد منابع آب و خاك بدليل جريان 24
مترمكعب فاضلاب تهران در ثانيه كه سالانه 750 ميليون
متر مكعب مي باشد.
- هدايت و استقرار مجموعه صنايع آلاينده استان به
شهرستان.
- فرسودگي شديد شبكه هاي آبرساني روستايي به گونه اي
كه 70% از روستاهاي شهرستان فاقد آب آشاميدني مي باشد
و به طريق تانكر سيار تأمين مي شوند و جهت اصلاح و
توسعه خط انتقال نياز به اعتباري معادل 55 ميليارد
ريال دارد.
- دفن اموات تهران بزرگ در بهشت زهرا «س» كه سالانه
بيش از 55 هزار نفر مي باشد كه در اين رابطه بيش از 11
ميليون نفر در امر تدفين اموات خود شركت و تردد مي
نمايند.
- دفن زباله در منطقه كهريزك با عبور روزانه بيش از
يكهزار تريلي از مناطق 22گانه تهران و انتقال 7500 تن
روزانه زباله در مركز دفن زباله.
- باتوجه به تردد بيش از5 ميليون زائرومسافر جهت
دريافت خدمات و 6 ميليون مسافر درفازاول فرودگاه بين
المللي از محورهاي شهرستان ، متحمل عمده اي از
فشارهاي وارده در فصل راه وترابري مي باشد كه سالانه
64 ميليون تردد را شامل مي گردد 0 19% جابجايي بار
استان در شهرستان ري – 2/25% جابجايي مسافر در سطح
استان 90/44% در آمدهاي ناشي از جرايم وتخلفات استان
در شهرستان ري به علت ترددانبوه جاده اي وشهري ميباشد.
- محدوديد شديد در امكانات فرهنگي به گونه اي كه
نسبت جمعيت به وجود سينما در اين شهرستان صفر ميباشد.
- در صورت قطع فاضلاب بيش از 1 اراضي در جه يك و
حاصلخيز آن ( به مقدار ده هزار هكتار) فاقد آب كشاورزي
خواهند شد كه لازم و ضروريست از محل تصفيه خانه ها و
ساير پيشنهادات كارگروه آب و كشاورزي شهرستان به استان
اقدامات لازم صورت پذيرد.
- با توجه به طول راههاي اصلي راه و ترابري 230
كيلومتر و راه روستايي 250 كيلومتر اعتبار مورد نياز
جهت نگهداري آنها سالانه بيش از 80 ميليارد ريال مورد
نياز مي باشد كه به هيچ وجه اعتبارات تخصيصي پاسخگوي
آن نمي باشد و از طرفي حدود 95% از كل ترددهاي محورهاي
استحفاظي شهرستان ري منتهي به تهران از طريق شهرستان
ري سرويس دهي ارائه مي شود.
تنگناهای
اساسی شهرستان
تنگناهاي ساختاري
- استقرار مركز شهرستان در محدوده خدماتي شهرداري
منطقه 20 تهران استـقرار 100 % بخـش مـركـزي و 60%
بخـش كهريزك در محدوده خدماتي وحريم شهرداري تهران
- عدم برخورداري از شوراي شهر مستقل
- عدم استقلال حوزه انتخابيه شهرستان از تهران « تا
سال 57 حوزه مذكور مستقل و داراي نماينده معين بوده
است.»
- تعدد دستگاههاي اجرائي در سطح شهرستان « وجود 120
اداره دولتي »
- عدم انطباق محدوده خدماتي دستگاههاي اجرائي با
تقسيمات كشوري
اقدامات صورت گرفته براي رفع مشكلات و تنگناهاي
شهرستان ري
فقدان آمار و اطلاعات از وضعيت موجود شهرستان در كليه
بخشها و دستگاههاي اجرائي خصوصاً با توجه به تداخل حوزه
مديريت سياسي و مديريت شهري ،همواره فرآيند تصميم سازي و
تصميم گيري را در شهرستان با مشـكل مـواجـه ساخته كه نمود
عيني اين امر شاخصهاي توسعه يافتگي در تعيين ميزان بودجه
سالانه شهرستان مي باشد كه اساساً بودجه 46 ميليارد ريالي
شهرستان تناسبي با نقشها ومأموريتهاي ملي و فراملي شهرستان
ندارد .
لذا فرمانداري ري از دوسال پيش تاكنون با هماهنگي سازمان
مديريت برنامه ريزي اقدام به تهيه طرح مطالعات توسعه
وعمران شهرستان ري را نمود كه خوشبختانه نتايج حاصله منجر
به گردآوري آمار واطلاعات وبه هنگام شهرستان در همه زمينه
ها گرديد ،لذا مهمترين اقدامات براي رفع مشكلات وتنگناهاي
شهرستان به قرار زير است :
- تهـيه طـرح مطـالعـات تـوسعـه و عمران شهرستان كه مورد
تأئيد سازمان مديريت وبرنامه ريزي استان قرار گرفته است.
- بدنبال انعكاس مسائل و مشكلات شهرستان به استناد آمار
واطلاعات ارائه شده به محضر رياست محترم مجلس شوراي اسلامي
واعزام هيأتي از سوي ايشان براي بررسي همه جانبه مشكلات
ومسائل وارائه راه حلهاي كارشناسانه منجر به تشكيل جلـسه
اي در حضور حضرت حجت الاسلام كروبي و استاندار محترم تهران
و حجت الاسلام والمسلمين محمدي ري شهري گرديد.
- كه نهايتاً استقلال سياسي شهرستان وداشتن نماينده مجلس ،
شوراي شهر وشهرداري مستقل از طريق اصلاح قانون انتخابات و
همچنين ارتقاء سطح فرمانداري شهرستان به معاونت استانداري
تهران مورد تأئيد قرار گرفت ومقرر شد از طريق مجاري قانوني
بمرحله اجراء درآيد.
- پيگيريهاي مستمر وبازگرداندن فرودگاه بين المللي حضرت
امام خميني «ره» به حوزه استحفاظي شهرستان ري.
- پيگيري و تهيه آخرين وضعيت تقسيمات كشوري و نقشه حوزه
سياسي شهرستان.
- پيگيري تشكيل ادارات مستقل شهرستان از جمله – اداره
صنايع دستي – اداره صنايع ومعادن – اداره گذرنامه – اداره
فرهنگ وارشاداسلامي – اداره محيط زيست.
- به منظور ارائه خدمات مطلوب به شهروندان حوزه شهرستان
،ايجاد شهرداريهاي مستقل در كهريزك و
باقرشهر.
- تشكيل مستمر جلسات كار گروه آب كشاورزي و منابع طبيعي و
بررسي چگونگي تأمين آب كشاورزي كه نهايتاً براساس دستور
وزير محترم نيرو تأمين حق آبه كشاورزي شهرستان در كوتاه
،ميان وبلندمدت به سازمان آب منطقه اي استان ابلاغ گرديده
است.
- ارائه آمار و اطلاعات لازم دربخشهاي مختلف به سازمان
مديريت وبرنامه ريزي به لحاظ اصلاح شاخصهاي برخورداري ،در
جهت افزايش سهم بودجه شهرستان.
- تشكيل مستمر كميته برنامه ريزي شهرستان وبررسي مشكلات
بخشهاي مختلف از طريق نتايج حاصله از نشستها و جلسات
كارشناسانه كار گروههاي مختلف مندرج در ماده 70 قانون
برنامه توسعه.
- ايجاد ارتباط صميمي با خيّرين در جهت جلب مشاركت آنها و
احداث بيش از 500 كلاس درس توسط نيكوكاران مدرسه ساز.
- پيگيري وتصويب پروژه هاي زيربنايي شهرستان در سند توسعه
كلي استان منبعث از برنامه چهارم توسعه سياسي ، اقتصادي
كشور ،بعنوان نمونه ،روكش آسفالت وتأمين روشنايي اتوبان
تهران قم با اعتبار 8 ميليارد ريال وتعريض وروكش آسفالت
جاده هاي اصلي وفرعي و احداث تقاطع هاي غيرهمسطح و ...
- گردآوري آمار واطلاعات مربوط به 1044 حلقه چاه
كشاورزي شهرستان وبرقي كردن 78 حلقه چاه كه تعداد 724
حلقه از چاهها داراي فعاليت ميباشد.
- گازرساني انجام شده 14 روستا و 9 روستا در دست
اقدام « مجموعاً 46291 نفر جمعيت تحت پوشش » شهرستان
در جهت صرفه جوئي در مصرف سوخت.
راهكارهاي پيشنهادي براي رفع مشكلات و تنگناهاي شهرستان
ري
- ارتقاء سطح سازماني فرمانداري شهرستان به معاونت
استانداري تهران با توجه به جمعيت يك ميليون نفري تحت
پوشش.
- استقلال سياسي شهرستان ري از كلان شهر تهران از طريق
اصلاح وتصويب قانون انتخابات در جهت برخورداري از نماينده
مجلس شوراي اسلامي، شوراي شهر ، شهرداري مستقل.
- حذف تعدد دستگاههاي اجرائي و اجراي مسئوليت از سوي
دستگاهها به وسيله يك واحد مشخص شهرستاني و انجام
مسئوليتها در چهارچوب تقسيمات كشوري.
- تغيير نگرش در مسئولين كشوري و نگاه ويژه به ري بدليل
نقشهاي ملي ومنطقه اي.
- افزايش سهم اعتبارات شهرستان اعم از استاني و ملي بر
اساس سهم سرانه اعتبارات عمراني و جاري كشوري افزايش سرانه
اعتبارات جاري شهرستان از 260 هزار ريال استاني به 350
هزار ريال كشوري و همچنين افزايش سرانه اعتبارات عمراني
شهرستان از 40 هزار ريال استاني به 110 هزار ريال كشوري.
- اختصاص اعتبار ويژه از محل اعتبارات ملي به جهت ايفاي
نقشهاي ملي و نتيجتاً برقراري تناسب بين مسئوليتها و
امكانات.
- اختصاص بخش متناسبي از درآمد مالياتي 450 ميليارد ريالي
شهرستان به سقف اعتبارات ري در جهت پاسخگوئي به مشكلات
مردم.
- جلوگيري از انتقال صنـايـع مـزاحـم وآلاينـده شهر تهران
بدون مطالعات مكان يابي و امكان سنجي به حوزه شهرستان ري.
- انجام مطالعات جامع طرح آمايش سرزمين در حوزه شهرستان.
- پيشنهاد انتقال مراكز آلاينده وتهديد كننده محيط زيست به
خارج از شهرستان ري ودر رأس آنهـا انتـقال پـالايشـگاه
تهـران – انتـقال مـركـز دفـن زبـالـه كهريزك – انتقال
سازمان بهشت زهرا«س».
فصل راه
و ترابری
- افزايش اعتبارات فصل راه و ترابري شهرستان ري از
محل اعتبارات ملي.
- با توجه به 64 ميليون تردد به شرق و جنوب كشور از
مبادي ورودي وخروجي ري.
- تردد بيش از 5 ميليون زائر و دريافت خدمات ارزان
از راههاي شهرستان.
- تردد بيش از 6 ميليون مسافر فرودگاه بـين المللي
امام خميني «ره » در فاز اول از محورهاي شهرستان.
- وجود 40 شهرك اقماري با بيش از 200 هزار نفر جمعيت
در حاشيه محورهاي اصلي شهرستان « از قبيل قيامدشت به
خاورشهر و ... »
- تحمل بخش عمده اي از فشارهاي وارده در استان تهران
در فصل راه وترابري « براساس آمار مستند فعل وانفعالات
مشروحه ذيل هشدار جدي به استان تهران مي دهد كه بدليل
همجواري ري با مركز استان بخشي از آن گريبان اين
شهرستان را نيز طبيعتاً مي گيرد.
- 19% جابجائي بار استان – 2/25% جابجائي مسافر
درسطح استان - 35% از خودروهاي استان – 18/5% جمعيت
استان – 21/5% از درآمدهاي استان – 46/7% از درآمدهاي
مالياتي استان- 44/9% درآمدهاي ناشي از جرائم وتخلفات
استان.
بهداشت و
درمان
افزايش سهم اعتبارات بهداشت ودرمان شهرستان از محل اعتبارات ملي: گرچه نسبت تخت
به جمعيت در شهرستان ري 000/10 نفر بوده كه از متوسط استان « يك تخت براي 13000
نفر » بهتر ميباشد اما به دليل قدمت 50 ساله بيمارستانهاي فيروزآبادي و 7 تير و
فرسودگي شديد بيمارستانهاي ياد شده ،فقدان متخصص و بخشهاي تخصصي « سوختگي ،
جراحي مغز و اعصاب»« كمبود امكانات كافي در بخشهايICU و CCU» وضعيت نامناسبي را
براي شهرستان ايجاد نموده است .همچنين بدليل ارائه خدمات توسط بيمارستانهاي ياد
شده به مسافرين وزائرين و ترددهاي 64 ميليوني ساليانه نسبت به جمعيت ساكن به
تخت در اين شهرستان مصداق و معنا ندارد.
فصل تربيت بدني شهرستان ري
- سرانه فضاهاي ورزشي شهرستان 47 سانتي مترمربع و متوسط استان 57 سانتي متر مي
باشد با توجه به وجود قهرمانان ملي در شهرستان ري در رشته هاي مختلف ورزشي
افزايش اعتبارات در اين فصل موجب ارتقاء فرهنگ ورزش خواهد شد .
اسامي تعدادي از قهرمانان ملي شهرستان
هادي ساعي«تكواندو» عليرضا دبير « كشتي » حامد ملك محمدي « جودو » حسين اجاقي «
رزمي » كاظم ساريخاني « جودو» محسن غفار « جودو » عليرضا كمالي فر« جانباز،
پرتاب ديسك و وزنه » روح اله حسيني « بوكس » رحماني داد « واليبال »
افزايش اعتبار در فصل آب شرب روستاها
تأمين آب آشاميدني 70% از روستاهاي شهرستان از طريق تانكر خود بيانگر عمق فاجعه
در روستاهاي شهرستان بوده وتهديدي جدي براي بهداشت ودرمان مردم ميباشد.
متفرقه
- تأمين اعتبار دراجراي آزادسازي اطراف حرم
واجراي گذر شرقي از سوي شهرداري تهران و اعتباري بالغ
بر 70 ميليارد تومان.
- تعيين تكليف نهايي شهر آفتاب و تهيه طرح
تفضيلي براي منطقه ياد شده از سوي وزارت مسكن
وشهرسازي.
|